İstanbul sele teslim oldu

14 Ekim Çarşamba günü İstanbul genelinde etkili olan şiddetli sağanak yağış ve fırtına, yetersiz altyapı ve ihmallerle birleşerek kenti adeta felç etti, kısa sürede felakete dönüştü. Şiddetli sağanak nedeniyle 1.277 su baskını meydana gelirken, kent genelinde 15 heyelan kaydedildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne de 6.937 ihbar ulaştı.

Fatih’te 14 yaşındaki bir çocuk elektrik akımına kapılarak, Ayazağa’da ise 34 yaşındaki bir kişi sel sularında yaşamını yitirdi. 15 Ekim’de Kağıthane Deresi’nde de 40’lı yaşlarda olduğu düşünülen bir erkeğin cansız bedenine ulaşıldı. Beykoz’da bir bahçe duvarının çökmesi sonucunda iki kişi yaralandı. Arnavutköy ilçesinde de evlerine gitmek isteyen yurttaşlar taşkınlar nedeniyle mahsur kaldı.

Ayazağa’da sel sularına kapılan park halindeki araçlar çarpışarak binalara çarptı, caddedeki İETT otobüsünün üzerine çıkan yurttaşlar kurtarılmayı bekledi. Kağıthane Deresi’nin taşması sonucunda Kağıthane-Piyalepaşa Tüneli trafiğe kapandı. Tavukçu Deresi de taşma noktasına gelirken, Sarıyer-Çayırbaşı Tüneli de su birikintileri nedeniyle kilitlendi. Seyrantepe’deki Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ni, Ayazağa’daki Vadistanbul Alışveriş Merkezi’ni, Fatih’teki tarihi Kapalıçarşı’yı ve Mısır Çarşısı’nı da su bastı.

Özellikle İstanbul Boğazı’nın çevresi ile Avrupa Yakası’nın kuzey ve orta kesimlerinde etkili olan sağanak yağış, 1985 yılından bu yana kaydedilen en yüksek değerlerden birine ulaştı. Kentin bazı noktalarında metrekareye düşen yağış miktarı 240 kilogramı aştı. Beykoz’da metrekareye 242 kilogram, Eyüpsultan’da 190,5 kilogram, Sarıyer’de ise 187,9 kilogram yağış düştü.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na göre, 46 uçak hava koşulları sebebiyle havalimanlarına iniş yapamadı. Fırtına ve taşkınlar kentin ana ulaşım damarlarını da felç etti. Bazı toplu taşıma seferleri iptal olurken, birçok caddeyi ve mahalleyi su bastı, bazı araçlar da sular altında kaldı. Büyük su baskınlarına yol açan yağış sonucunda eğitime ara verildi, 15 ve 16 Ekim’de okullar tatil edildi. İstanbul'un yanı sıra Kocaeli, Sakarya, Yalova, Düzce ve Zonguldak’ta da eğitime ara verildi. Yağışın bugün de süreceğini açıklayan İstanbul Valiliği, “Zorunlu olmadıkça dışarı çıkmayın” uyarısında bulundu.

15 Ekim için meteorolojik uyarılar devam ediyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son hava durumu raporuna göre, İstanbul dahil birçok şehirde kuvvetli ve yer yer şiddetli sağanak bekleniyor. Marmara ve Kuzey Ege'de rüzgarın hızının saatte 80 kilometreye ulaşabileceği tahmin edilirken sel, su baskını ve fırtınaya karşı uyarı yapıldı.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne göre, hava durumu tehlikeli kategorisindeki turuncu kodlu iller Kocaeli, Düzce, Zonguldak, Sakarya, Yalova ve Bursa olarak sıralanıyor. Adana, Adıyaman, Ağrı, Amasya, Ankara, Balıkesir, Bingöl, Bitlis, Bolu, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Hakkari, Hatay, Mersin, İzmir, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Malatya, Manisa, Maraş, Mardin, Muş, Siirt, Sinop, Sivas, Tekirdağ, Dersim, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Bartın, Karabük, Osmaniye, Düzce ise sarı kodlu iller arasında yer alıyor.

Yoğun yapılaşma nedeniyle suyun toprağa sızamaması, yeşil alanların azalması, dere yataklarının kapatılması ya da taşkın alanlarının yapılaşmaya açılması ve altyapının aşırı yağışlara hazır olmaması… Bütün bunlar, suyun doğal akışını engelleyerek sokaklarda, caddelerde, altgeçitlerde ve binalarda su baskınlarına yol açıyor.

İklim krizi, dünya genelinde yağışların daha sık ve şiddetli yaşanması riskini artırıyor. Yağışların afete dönüşmesinde kentlerin nasıl planlandığı, doğal alanların ne ölçüde korunduğu ve altyapının bu koşullara ne kadar hazır olduğu belirleyici rol oynuyor. Kentler planlanırken doğanın işleyişini gözeten, suya ve doğal alanlara yer açan bir yaklaşımın benimsenmesi gerekiyor.