Black Mirror: Gelecek çoktan geldiyse, çözüm geçmişte olabilir
İngilizcede "The future is now" diye bir ifade var, "Gelecek şimdidir," ya da "Gelecek çoktan geldi," diye Türkçeleştirmek mümkün. Nereden çıktığı tam bilinmiyor, ilk kullanımı kimileri tarafından 1955 yapımı bir belgesele, kimileri tarafından da Neuromancer’ın yazarı, steampunk’ın babası William Gibson’a atfediliyor. Yalnız bir konuda herkes hemfikir: Gelişkin ve çığır açıcı teknolojilerin art arda önümüze sürüldüğü günümüzde bu söz iyiden iyiye klişeleşmiş durumda. Gelecek çoktan geldi, cihazlarımız ve sosyal medya şirketleri bizi bizden iyi tanıyor, yapay zeka insanlardan daha zeki, yaratıcı ve pratik hale geldi, robotlar çoğumuzdan iyi parende atabiliyor. Velhasıl, bir sosyal medya atasözünde dendiği gibi "hem ayranımız döküldü hem de bazı kötü olaylar yaşandı".
Günümüzde "The future is now" ifadesinin en gür sesle yankılandığı, hatta kimi zaman seyirciye megafonla bağırıldığı yer ise bir zamanlar geleceğin gelişinin en büyük emarelerinden kabul edilen televizyon ekranı. Evet, Black Mirror’dan bahsediyorum. Mesajın duyulduğu ekran, mesajın içeriğini hatırlatırcasına bilgisayara, akıllı telefona, tablete dönüşüyor. Önce çatırdıyor, sonra kırılıyor.
Chanté Joseph’in The Guardian için hazırlayıp sunduğu haftalık podcast Pop Culture'ın geçen hafta yayımlanan bölümü, artık distopik bir evren görmek için bilimkurgu anlatılarına ya da uzak geleceğe bakmamız gerekip gerekmediğini sorguluyordu. Bilimkurgunun bize söyleyeceği yeni sözler elbette var, onu hâlâ bu kadar popüler yapan da zaten bu. Ama örneğin Neuromancer’ın yayımlandığı 1984’e kıyasla bugünün anlatı evrenleri, gerçek dünyada olup bitenlere kıyasla başlı başına etkileyici sayılmaz. Kanımca Black Mirror’ın başarıyı yakaladığı sezonlardaki sırrı da bu dengeyi ne kadar koruyabildiğinde yatıyor. Yaratılan evrenin büyüleyiciliğine ya da toplumun mevcut durumuna dair tespit yapma derdine kapılıp giden bölümlerin hikayeleri didaktik mesajlar yüzünden öne çıkamazken, bilimkurgu evrenine alabildiğine gündelik dertleri katan bölümler, hikayelerinin vuruculuğuyla ön plana çıkıyor. Bugüne dek dizide denenmemiş bir işe girişen yeni sezon ise geleceğin çoktan gelmesi sorununa yeni bir çözüm bulmuşa benziyor: Seyirciye şaşırabileceği yeni alanlar açmak için geçmişe gitmek.
