Gündüz gözüyle hayalperestler: 10 Sohbet

I. ARZU

Uzun zaman önce biriyle tanışıp hayatımızın sonuna kadar birlikte yaşadığımızı hayal etmiştim. Üstelik bir hayat da değil, birkaç hayat. Hatta bir kez değil, birkaç kez.

Bu muhterem beyefendi Portland’da avukatlık yapıyordu. Biri protesto gösterisi olacağını söylediği için ofisine gitmiştim. Protesto filan yoktu. Kendimi bu adaçayı yeşili polar yelekli avukatla bir toplantı salonunda otururken buldum. Standing Rock’taki kabile topraklarının yakınlarına döşenecek boru hattı hakkında konuştuk. Kendini teselli edişini dinlerken, beyaz bir adamın ülkesinin suçları için duyduğu derin üzüntüyü hissedebiliyordum. Bu kederi, onunla düşlemeye başladığım hayatın bir parçasıydı.

Hepi topu bir saat görüştük. Ama oradan ayrılınca, yaptığımız yegâne sohbetin hayatımızı nasıl değiştirebileceğine dair ayrıntılı fanteziler kurmaya başlamıştım bile. Bu sohbet, belki onu vicdanıyla hesaplaşmaya zorlayacaktı. Hatta belki neden hukuk okumayı seçtiğini hatırlayacaktı. Web siteme bakacaktı. Olur ya, bir sonraki New York ziyaretinde belki şehir merkezinde, fiyakalı bir otelde buluşurduk. Hani şu köşesinde burgercinin olduğu, kırmızı kadifeden perdeleri olan. Evliliğinden vazgeçecekti. (İnternete bakılırsa evliydi. Ne fark eder, ben de evliydim.) Kurduğum fantezi gündüz gözüyle yeni ayrıntılar kazanıyor, hızlanıyor, bir nehir yatağındaki kayalar gibi öylece duran eşlerimizin üstünden kolayca akıveriyordu. Belki incelikle inşa edilmiş müstakil bir eve taşınırdık, evin duvarları da onun adaçayı yeşili polar yeleğiyle aynı renkte olurdu. Çevresel adalet uğruna savaşıp dünyayı kurtarırdı, ben de edebi makaleler yazarak kurtarırdım. Belki haftada bir nitelikli programlar izlemek için televizyonu açardık ama diğer gecelerde televizyona ihtiyacımız olmazdı, çünkü konuşacak çok şeyimiz olurdu.

Bu gündüz düşleri, eve dönüş uçuşunda zihnimi güzelce işgal etti. Eve döndüğümde, gündelik işlerin açtığı tüm gedikleri doldurdu. Haftalarca Brooklyn’in ıslak kaldırımlarında yürürken, ışıklı pencerelerinden kimsenin başka bir yerde olmayı dilemediği kusursuz hayatların taştığı kahverengi tuğlalı evlerin önünden geçerken, haftalar boyu beni takip etti. En büyük gündüz düşüm buydu, artık hülyalara dalıp gitmeyeceğim bir hayatı düşlüyordum.

Bütün hayatımı hayal kurarak geçirdim. Geçen saatlerin çetelesine bakınca utanıyorum. Nankörlük, ihanet gibi geliyor. Mesele genelde sadakatsizlikle ilgili oluyor. Yürürken, koşarken, içki içerken, sigara tüttürürken (daha on yedi yaşındaydım, Boston soğuğunda üşürken kırılmış kalbimin çatlaklarından yabani otlar gibi düşler filizleniyordu) hayal kurdum durdum. Her türlü ulaşım aracında hayal kurmuşumdur. Yolculuklar gündüz düşlerine yardımcı oluyor, sorumluluklarımız arasındaki zaman boşluklarında hareket halindeki beden gerçeği, ne orada ne burada, bu boş zamanda başka her yerde olunabilir. Müzik eşliğinde hayaller kurdum, bazen sessizce, bazen yapayalnız, bazen bir şarkıya eşlik ederek. Pek sıradışı şeyler değildi. Araştırmalara göre, gündüz düşleri uyanık geçirdiğimiz vaktin dörtte biriyle yarısı arasında bir süreyi kapsıyor, genelde birkaç dakikada bir hayal kuruyoruz. Sevişmek dışındaki her etkinliğimiz sırasında yapıyoruz. Minnesota Üniversitesi’nden psikolog Eric Klinger, gündüz düşlerinin ortalama bir insanın düşüncelerinin yaklaşık yarısını oluşturduğunu iddia ediyor.

Önceleri aşka dair hayallerim vardı. Eski fantezilerimden birinde, fizik dersinden tanıdığım, beyzbolcu sarışın çocuk (ivme ve momentum denklemlerini boşa düşürürcesine) sınıfın ortasına yürür ve benimle baloya gitmek istediğini herkese duyururdu. Diğerlerine dönüp, benim için “Sessiz göründüğüne bakmayın,” derdi, “Onu bir tanısanız, söyleyecek çok şeyi olduğunu anlarsınız.” Bazen hayalimi biraz düzeltirdim. “Söyleyecek çok şeyi olduğunu anlarsınız,” demezdi. Bu, yaşlı annemin söyleyeceği türden bir şeydi. Sarışın çocuk “O harika biri,” derdi.

Üniversitede, bir göçmenlik avukatının asistanı olarak yarı zamanlı çalışırken, müvekkillerimizden biri için sığınma güvencesi sağlayacak kritik bir delili son anda bulduğumu hayal ederdim. Elimde düzgünce altı çizilmiş kağıtlarla dolu bir dosya, mahkeme salonuna dalıyorum. Aile kurtuluyor! Mahkeme salonunda fısıltılar yükseliyor: “Kim bu kadın?”

Yemek yemeyi azalttığımda, gündüz düşlerim de kısıtlanır, neredeyse hepsi yemekle ilgili olmaya başlardı. Restoran menülerine bakıp listedeki tüm yemekleri yediğimi hayal ederdim. Romla karamelize edilmiş muzlu ve çikolatalı ekmek kadayıfı veya otlu köz patatesle servis edilen balık şnitzeli. Açlığım o kadar dipsizdi ki, ancak fantezilerimle tatmin oluyordu.

Evliliğim artık sona ererken, hayal dünyamda daha fazla vakit geçirmeye başladım. Hayallerimde başka ilişkiler vardı, ya bir gönül macerası yaşıyordum ya da başka biriyle evleniyordum. Psikanalist Adam Phillips “Herhangi bir ideal, arzu edilen herhangi bir dünya, hayalleri çözüme dönüştüren bir dünyada nasıl yaşadığımızı sormanın bir yoludur. Bunun kendi kendine tedavi sunması için başka nasıl bir belirti olabilir ki?” diyor. Gündüz düşlerim hem felaketim hem de nefesim oldu. Bu düşler, bana fısıldanmış bir tanı, bir hakikat serumuydu.

Nihayetinde eşimle yollarımızı ayırdıktan sonra şükran ve utanç karışımı duygularla dönüp fantezilerime baktım. Bunlar zehirli kaçamaklar olabilir miydi? Evliliğimi kurtarma çabasından kaçınmak için fantezilerimde mi kayboluyordum? Yoksa bunlar arzunun kaçınılmaz ifadeleri, ödleklikten ziyade birer çağrı olabilir miydi?