Kahve fincanındaki emperyalizm

Avrupa ve Kuzey Amerika’da anaakım siyaset iki karşıt kampa ayrılmış durumda: Bir tarafta emperyalizmi yücelten ve ihya etmek isteyen muhafazakar gericiler, diğer tarafta ise geçmişten farklı derecelerde utanç duyan ancak emperyalizmin zengin ve yoksul ülkeler arasındaki ilişkileri önemli ölçüde belirlemeye devam ettiğini yadsıyan ilerici liberaller ve sosyalistler. Köleliğin ve sömürgeciliğin tazminine ilişkin tartışmalar dahi geçmişteki yanlışların telafisi çerçevesinde ele alınıyor, doğanın ve emeğin emperyalist yağmasının günümüzün “postkolonyal” dünyasında da süratle devam ettiği fikri göz ardı ediliyor.

Bu kısa görüşlülüğün bir nedeni de emperyalizmin “sömürgeci işgal” ile karıştırılması. İrlanda’nın kuzeyi ile işgal altındaki Filistin dışında sömürgelerin geçmişte kaldığı ve bunun emperyalizm için de geçerli olduğu düşünülüyor. Halbuki sömürge rejimi emperyalizmin olası biçimlerinden sadece biridir, değişmez özü de insanlığın ve doğal zenginliklerin yağmalanmasıdır. Kapitalizm, yoksul ülkeleri yağmalayıp insanları katletmek için ordu göndermekten çok daha etkili olan yeni yağmalama yöntemleri geliştirmiştir. Nasıl ki kölelik, yerini işçilerin emeklerini sermaye sahiplerine “özgürce” sattığı ücretli köleliğin sessiz baskısına bıraktıysa, sömürgeci yağmanın yerini de örtülü adıyla “serbest ticaret” almıştır.