Kumar alışkanlığı hepimizi kıyamete mi sürüklüyor?

Grönland’ın 57 bin sakini için gelecek fazlasıyla belirsiz. ABD’nin adayı satın alma veya ilhak etme planları, ABD ile (Grönland’ın özerk bir bölge olarak egemenliğini elinde tutan) Danimarka, Avrupa Birliği ve NATO arasında gerginliğe yol açtı. Bu gerginliğin neden olduğu ticaret savaşı her iki taraf için de mali kayıplara yol açabilir, gerçek bir savaş çıkması ihtimaline karşı ABD askerleri Grönland’a gönderildi. Peki, ABD’nin yıl sonuna kadar Grönland’ı ele geçirme ihtimali nedir? Bu yazının yazıldığı an itibarıyla yüzde 20. Kısmi bir devralma ihtimali ise biraz daha yüksek görünüyor.

Birkaç yıl önce Grönland krizi gibi jeopolitik bir meselede herhangi bir sonucun olasılığını sayılarla ifade etmek mümkün değildi. Oysa bugün gerçek dünyada yaşanan olaylar üzerine bahis oynamanıza imkan tanıyan çevrimiçi platformlar, yani “tahmin piyasaları” sayesinde sayılarla ifade etmek mümkün hale geldi. Bu platformlar son birkaç yılda gitgide popülerleşti, kumar alışkanlığı (ve kumar hastalığı) da özellikle gençler arasında yaygınlaştı.

Polymarket ve Kalshi gibi tahmin piyasalarına her hafta milyarlarca dolar akıyor, bazı kullanıcılar aklınıza gelebilecek neredeyse her şey üzerine bahis oynayarak yüzbinlerce dolar kazanıyor. Örnekler arasında Timothée Chalamet’nin Oscar’da En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazanması, sürekli çevrimiçi görünen Elon Musk’ın bir haftada paylaştığı tweet’lerin sayısı, 2027’ye kadar uzaylıların varlığının doğrulanması veya Rihanna’nın yeni albümünün GTA VI oyunundan önce çıkıp çıkmayacağı sayılabilir.

Dahası, bu platformlar çok daha tartışmalı başlıklarda işlem yapılmasına da imkan tanıyor. Örneğin: “İran’a ilk saldıran kim olacak, ABD mi yoksa İsrail mi?” Polymarket’in “Ortadoğu piyasaları” hakkında yayımladığı bir feragatnamede, bu sitenin amacının önemli olaylar hakkında “kalabalığın bilgeliğinden yararlanarak isabetli ve tarafsız tahminler oluşturmak” olduğu belirtiliyor. Metinde “Bu beceri, böylesine zorlu zamanlarda son derece değerli” yazıyor: “Saldırılardan doğrudan etkilenen ve aklında onlarca soru beliren kişilerle yapılan görüşmelerin ardından tahmin piyasalarının onlara ihtiyaç duydukları yanıtları televizyon haberlerinin ve X’in veremeyeceği yollardan verebileceğini fark ettik.”

Bu amaca katılsanız da katılmasanız da (itiraf edelim ki 2026 yılında “kitlelerin bilgeliğine” inanmak zor), tahmin piyasaları son aylarda tartışmaların ve komplo teorilerinin odağına yerleşmiş durumda, bu piyasaların popülerliği arttıkça tartışmalar daha da önem kazanıyor.