Muhammed Haşim’in beslenme çantası
Çocukların iyi beslenebilmesi bir ayrıcalık, okula devam edebilmesi de ailesinin gelirine bağlı bir lüks olmamalı.
Algoritmalar sağ olsun, sosyal medyada çocuklarına özenle beslenme çantası hazırlayan annelere denk gelmişsinizdir mutlaka. Bu hesaplardan belki de en görünür olanı rutinlervedetaylar. Hesabın başrolünde ise annesinin her sabah beslenme çantasını hazırladığı Muhammed Haşim var. Videolar kısa sürede milyonlarca kez izleniyor; Muhammed Haşim’in o gün okulda ne yiyeceğini, annesinin çantasına neler koyduğunu yüz binlerce insan merakla takip ediyor. Buraya kadar her şey oldukça normal görünüyor. Anneler çocuklarına beslenme çantası hazırlar; bu uzun yıllardır böyledir, öyle değil mi?
Çocuklu aileler için bu videolar bir menü fikri verebilir, yemek videosu sevenler içinse basit bir izleme-tıklama döngüsünün parçasıdır. Bir çocuğun iyi ve dengeli beslenmesinde de elbette eleştirilecek hiçbir şey yok. Fakat Muhammed Haşim’in çantasına biraz daha yakından baktığımızda karşımıza organik meyve sularından bol proteinli gıdalara, meyveden kuşkonmaza uzanan dolu dolu bir menü çıkıyor. İşbirlikleri, reklamlar ve ürün tavsiyeleri de bu görüntüye eşlik ediyor. Görüntülerin biraz gerisine baktığımızda mesele değişmeye başlıyor. Burada kolaycılığa düşmemek gerekiyor. Mesele kuşkonmaz, organik meyve suyu ya da çocuğuna bunları hazırlayan anne değil. Bir çocuğun iyi beslenmesi zaten olması gerekendir. Asıl mesele, bütün çocukların iyi beslenmesinin neden bir hak değil de ailelerin gelirine bağlı bir imkâna dönüştüğüdür. Bir çocuğun beslenme çantasının içeriğinin ailesinin sınıfsal konumunu ele vermesidir.
Bir beslenme çantasından bütün bunlar çıkar mı? Elbette çıkar. Çünkü o çantanın içinde yalnızca yiyecek yok. Ailenin geliri, ebeveynlerin çalışma koşulları, gıda fiyatları, kira ve okul masrafları; annenin sabah o çantayı hazırlayabilecek zamanı olup olmadığı, evdeki bakım emeğinin kim tarafından üstlenildiği ve devletin çocukların beslenmesindeki sorumluluğunun ne ölçüde aileye devredildiği de var. Bu nedenle çocuğun beslenmesi, ilk bakışta son derece kişisel görünen ama gerçekte sınıfsal ilişkilerin ortasında duran bir mesele.
