Öfke nasıl kamusal yaşamın dili haline geldi?

2025'te Oxford Sözlüğü eliyle kavram dağarcığımıza eklenen “öfke tuzağı” (rage bait) olgusunu basit bir internet taktiğinden ibaret saymak, onun kültürel önemini hafife almak olabilir. Bu kavram yalnızca bir içerik tarzını değil yeni bir duygusal iklimi, kamusal yaşamı şekillendiren bir duygusal atmosferi ifade eder. Neredeyse sosyal medyanın icadından bu yana öfkeyi yalnızca kışkırtan değil, öfkenin etrafında örgütlenen bir medya ekosisteminin içinde yaşıyoruz.

Bu, düşmanlığı ritme, algoritmik dolaşımı da kadere dönüştüren bir ekosistemdir. Guy Debord'un “gösteri, bir dizi görüntüden ibaret değildir, görüntüler aracılığıyla kurulan bir sosyal ilişkidir,” şeklindeki ısrarı burada yeni bir anlam kazanır: öfke tuzağı, yalnızca çevrimiçi ortamda karşılaştığımız bir taktikten ziyade birbirimizle nasıl ilişki kuracağımızı öğrendiğimiz şeydir. Duyguların bir altyapı oluşturduğu, günlük dikkatin mimarisine dokunduğu tuhaf bir kültürel durumu ortaya koyar.

Böyle bir ortamda, duygulanımı hammaddesi olarak gören platformların boyunduruğunda yaşamanın bir koşulu olarak öfke, spontan patlamalardan çok daha fazlasıdır. Bu açıdan bakıldığında, öfke tuzağı da bir sapma değil medya kültüründeki daha büyük bir dönüşümün doğal belirtisidir. Eskiden kitle iletişim araçları sansasyonel haberlerle flört ederken, günümüzün dijital sistemleri sansasyonu endüstriyelleştirip provokasyonun kaçınılmaz olduğu bir ortam yaratmıştır.

Günümüzün dijital araçlara bağımlı toplumları artık neredeyse bütünüyle disipline edilmiş, baskıdan çok uyarılma aracılığıyla yönlendirilen, sinir uçlarında yaşayan toplumlardır. Öfke tuzağı da işte bu mantık içinde gelişir, ahlaki meşruiyetle uyarılma politik aciliyet kılığına girmiş heyecanlar sunar. Öfke, sürekli olarak belirsizlikten endişe duyan bir dünyada ahlaki netlik yanılsaması yaratır, kesinliğin rahatlığını sunarken kargaşayı besler. Aynı anda hem anestezi hem de adrenalin etkisi yaratır.